Palestina

Nieuws uit en over Palestina

Palestina

Links en de steun aan het verzet

Nadine Rosa-Rosso

Een kritische reflectie over de linkse houding tegenover de islamitische verzetsorganisaties in het Midden-Oosten. Het gaat om een tussenkomst op het Internationaal Forum van Beyrouth voor het verzet, het anti-imperialisme, de solidariteit der volkeren en de alternatieven – Vertaling Ida Dequeecker.

De centrale vraag op dit forum betreft de wereldwijde steun aan het verzet tegen het imperialisme. Als Belgische onafhankelijke communistische militant zal ik het enkel hebben over de houding van Europees links tegenover deze vraag.

De kern van het probleem kwam eens te meer duidelijk tot uiting in de massale betogingen voor steun aan het volk van Gaza, die plaatsgrepen in de Europese hoofd- en grote steden: de grote meerderheid van de links, communisten inbegrepen, is wel bereid het volk van Gaza te steunen in zijn verzet tegen de Israëlische agressie, maar niet de politieke vertolking van dat verzet door Hamas in Palestina of Hezbollah in Libanon. Erger, links klaagt Hamas en Hezbollah aan en bestrijdt ze. Links steunt het volk van Gaza humanitair maar niet politiek. Ze is veel meer begaan met de populariteit van Hamas en Hezbollah bij de Arabische massa’s dan met het feit dat Israël er bewust en openlijk op uit is om deze organisaties te vernietigen. Men kan zonder overdrijving stellen, en dat wordt ook min of meer openlijk toegegeven, dat links politiek gezien op dezelfde lijn staat als de Israëlische regering: de steun van het volk aan Hamas en Hezbollah moet gebroken worden. En dit niet alleen in het Midden-Oosten maar ook in Europa: de overgrote meerderheid van de betogers in Brussel, Londen of Parijs was immers van Maghrebijnse origine en andere Derde Wereldlanden.

De reacties van links op deze betogingen zijn symptomatisch. Ik citeer er enkele van de vele. Op de site van Res Publica in Frankrijk lezen we het volgende commentaar op de grote betoging van 3 januari 2009 in Parijs: “Wij weigeren in de val te trappen van de islamisten van Hamas, van de islamistische Jihad en van Hezbollah!”. “Een paar linkse en extreem linkse militanten (die zeer zwak hadden gemobiliseerd) werden letterlijk opgeslokt door een menigte waarvan de meningen tegengesteld zijn aan alles wat de Franse republikeinse beweging belichaamt en aan alles wat de linkerzijde in de 21ste eeuw verdedigt. Meer dan 90% van de betogers hingen een anti-laicistisch, anti-republikeins, integristisch en communautaristisch wereldbeeld aan, gefundeerd op de botsing der beschavingen en een cultureel relativisme waarvan we de nefaste ontsporingen kennen, ondermeer in Groot-Brittannië”. 

Res Publica is noch marxistisch noch communistisch, maar ook op marxistische sites zoekt men tevergeefs naar een positieve uitspraak over Hamas. Men vindt er wel uitspraken in de trant van: “Wat men ook mag denken van Hamas één zaak staat als een paal boven water: de Palestijnse bevolking heeft Hamas democratisch aan de macht gebracht in Gaza via verkiezingen die onder internationale controle zijn verlopen”. Wie verder zoekt naar “wat we ook mogen denken over Hamas” vindt zowel op de site van de Franse Communistische Partij als op die van de Belgische PVDA een artikel met de titel “Hoe Israël Hamas aan de macht bracht”. Daarin wordt uitgelegd hoe Hamas gesteund werd door Israël, de VS en de EU. Meer niet. Ik benadruk dat dit artikel op 2 januari 2009 op de site werd geplaatst, na een week van intensieve Israëlische bombardementen en aan de vooravond van het grondoffensief, waarvan het uitgesproken doel de vernietiging van Hamas was.

Ik kom terug op het citaat van Res Publica. Het vertolkt vrij goed de algemene attitude van links ten aanzien van het Palestijns verzet én ten aanzien van de Arabische en islamitische bevolking in Europa.

Vooral wat tussen haakjes staat in dat citaat is betekenisvol: links en extreem-links (die zeer zwak gemobiliseerd hadden). Na zo’n uitspraak zou men zich kunnen verwachten aan een zelfkritische balans van deze zwakke opkomst op een moment dat het bloedbad onder het Palestijnse volk volop aan de gang was.

Maar neen alle pijlen worden gericht tegen de meerderheid van de betogers (90%), die ervan beschuldigd worden een “oorlog der beschavingen” te voeren.

Op alle betogingen in Brussel waaraan ik heb deelgenomen heb ik de betogers gevraagd om de Arabische slogans te vertalen en ze deden dat telkens met veel plezier. Wat ik heb gehoord waren steunbetuigingen aan het Palestijnse volk, aanklachten tegen de Israëlische misdaden, tegen de Arabische regeringen, in het bijzonder tegen de Egyptische president Moebarak, aanklachten tegen de oorverdovende stilte van de internationale gemeenschap en van de medeplichtigheid van de EU. Volgens mij waren het politieke slogans die volkomen pasten bij de situatie. Maar ongetwijfeld willen sommigen alleen het “Allah Akhbar” horen en vormen ze hun oordeel enkel op basis daarvan.

Het feit alleen al dat slogans in het Arabisch geroepen worden volstaat om links te ergeren. Zo was het organisatiecomité van de betoging van 11 januari bezorgd om de talen die zouden gebruikt worden. Maar kon men niet eenvoudigweg beslissen om een vertaling van de slogans uit te delen!? Het zou een eerste stap geweest zijn naar wederzijdse begrip. Toen we in 1973 betoogden tegen de pro-Amerikaanse militaire coup van Pinochet in Chili, kreeg niemand het in het hoofd om de Latijns-Amerikaanse betogers aan te manen om in het Frans te scanderen. In die strijd hebben we ons allemaal de Spaanse slogans eigen gemaakt en geen mens die er aanstoot aan nam.

Het gaat dus inderdaad om wat er tussen haakjes staat: waarom is de mobilisatie van links en uiterst links zo zwak? Om het duidelijker te formuleren: zijn links en uiterst links nog in staat om te mobiliseren rond de Palestijnse kwestie?

Het probleem was al aan het licht gekomen tijdens de Israëlische invasie van Libanon in de zomer van 2006. Laat me een ex-Israëlische burger en antizionist citeren, die een onderkomen vond in Londen, de jazzmuzikant Gilad Atzmon, die zes maanden voor de invasie het volgende zegde: “Sinds enige tijd is het duidelijk dat de linkse ideologie wanhopig worstelt om haar plaats te vinden in de strijd tussen het Westen en het Midden-Oosten, die zich begint af te tekenen. De parameters van wat men genoegzaam de “clash of civilisations” is gaan noemen liggen al zo duidelijk vast dat de “rationele” en “atheïstische” linkse militant zeker gedoemd is dichter bij Donald Rumsfeld te staan dan bij een gelovige Moslim”.

Het probleem kan niet duidelijker omschreven worden. Van die parameters zou ik er kort twee willen belichten die de linkerzijde letterlijk verlammen als het op steun aankomt voor het Palestijns of het Libanees verzet en meer in het algemeen voor het Arabische en/of moslim verzet: de godsdienst en het terrorisme.

Links en de godsdienst

Verbijsterd door de religieuze gevoelens van mensen met een immigratie-achtergrond zwaait de links, marxistisch of niet, om de haverklap met de befaamde uitspraak van Marx : “Religie is opium van het volk”. Daarmee denkt ze alles gezegd te hebben. Het volk moet voor alles een degelijke ontwenningskuur ondergaan. Ik citeer de tekst van Marx, die aan deze conclusie voorafgaat. Niet dat ik me wil verschuilen achter een autoriteit, maar omdat ik daarmee hoop diegenen aan het denken te zetten die zich op dat citaat beroepen.

“Religie is de algemene theorie van deze wereld, (…) haar logica in populaire vorm, haar spiritualistisch eergevoel, haar bezieling, haar morele betrachting, haar vervolmaking, haar algemene troost-en rechtvaardigheidsgrond.(…) Het godsdienstig lijden is tegelijkertijd de uitdrukking van het werkelijk lijden en het verzet tegen het werkelijke lijden. De religie is de verzuchting van het schepsel in nood, het geweten van een harteloze wereld, de geest van  van tijden zonder geest. Zij is opium van het volk.”
(vertaling van Prof. W. Banning , Leven, Leer en betekenis, 1960, Het Spectrum (p. 62-63))

Ik ben altijd atheïst geweest en dat blijf ik, maar de opgang van de religieuze gevoelens bij de mensen verbaast mij geenszins. In de wereld van vandaag doen de meeste politici, ook de linkse, niet liever dan hun onmacht uitschreeuwen: ze kunnen niets tegen de militaire overmacht van de VS, ze kunnen niets of bijna niets tegen de financiële speculatie et de winstlogica, die miljarden mensen op deze aarde in armoede dompelen, honger doen lijden en.doden. Dat alles is immers te wijten aan “de onzichtbare hand van de markt”. “De onzichtbare hand” of “de goddelijke tussenkomst” : waar zit het verschil ? Het enige verschil is dat de theorie van de “onzichtbare hand” de mensen alle middelen ontzegt om voor sociale en economische rechtvaardigheid te strijden en dat de “goddelijke tussenkomst” hen vaak lijkt te helpen om stand te houden en weerstand te bieden. Of we dat nu aangenaam vinden of niet, het is niet door op miljarden mensen te spuwen dat we een toenadering tot hen zullen bewerkstelligen.

Links doet precies hetzelfde als wat het aan de islamisten verwijt: zij analyseert de situatie enkel in religieuze termen. Ze weigert om de religieuze uitingen te zien als “een protest tegen de ellende”. En, kunnen we er vandaag aan toevoegen, tegen het imperialisme, het kolonialisme en het neo-kolonialisme. En door deze weigering snijdt ze zich compleet af van een enorm deel van de volksmassa’s. Ik kan het niet beter uitdrukken dan Gilad Atzmon: “In plaats van ons geloof op te leggen aan anderen, zouden we er beter aan doen om te leren begrijpen waarin de anderen geloven”. Want als we blijven weigeren om te leren begrijpen, zullen we de rest van ons leven blijven jammeren over de religieuze gevoelens van de massa’s in plaats van samen met hen de strijd aan te binden voor vrede, onafhankelijkheid en sociale en economische rechtvaardigheid.

Maar er is meer. Het lot dat de Islam beschoren is verschilt erg van dat van de christelijke godsdienst. Links doet daar aan mee. Nooit heb ik links weten aarzelen om solidair te zijn met de Latijns-Amerikaanse bisschoppen, aanhangers van de bevrijdingstheologie en de strijd tegen het yankee imperialisme in de jaren 70, of met het Ierse katholieke verzet tegen het Britse imperialisme. Nooit heb ik de linkerzijde kritiek weten geven op Martin Luther King voor zijn verwijzingen naar het evangelie, die een krachtige hefboom waren voor de mobilisatie van de massa’s van zwarte Amerikaanse werkers, die geen politieke, economische of sociale rechten hadden in de VS van de jaren 60. De ongelijke behandeling, het systematische wantrouwen ten aanzien van Moslims, die er allen zonder enig onderscheid van worden verdacht ons de sharia te willen opdringen, kan maar verklaard worden door het kolonialisme, dat ons bewustzijn diep heeft getekend. Vergeten we niet dat de Communisten, zoals de KPB, de weldaden van de kolonisatie ophemelden, die enthousiast verspreid werden door christelijke missionarissen. Zo staat er in het programma van 1948 van de KPB, die net uit een periode van heroisch verzet tegen de nazi bezetter kwam, het volgende te lezen over  Belgisch Kongo: “a) Oprichting van één enkele economische eenheid Belgie-Kongo; b) Ontwikkeling van de handel met de kolonie en te gelde maken van haar nationale rijkdommen; c) nationalisatie van de rijkdommen en trusts in Congo; d) ontwikkeling van een blanke kolonisten laag en van een zwarte boeren en artisanale laag; e) geleidelijke toekenning van democratische rechten en vrijheden aan de zwarte bevolking.”

Dit soort politieke vorming van de arbeiders leidde ertoe dat er zo goed als geen reactie kwam vanwege diezelfde arbeiders op de moord op Patrice Lumumba, Pierre Mulele en zoveel andere anti-imperialistische leiders en militanten in Afrika. Immers “onze” christelijke beschaving is toch beschaafd, nietwaar? En democratische rechten en vrijheden kunnen maar “geleidelijk” toegekend worden aan de massa’s in de derde wereld, vermits ze te barbaars zijn om er goed gebruik van te kunnen maken.

Op basis van precies dezelfde politieke kolonialistische redenering vreet de linkerzijde zich op van spijt omdat ze de democratische verkiezingen in Palestina ondersteund heeft. Jammer, men had wat “geleidelijker” te werk moeten gaan, vermits een meerderheid nu voor Hamas heeft gestemd. Erger, de links verwijt het Westen dat het “de PLO gedwongen heeft om parlementsverkiezingen te organiseren in 2006 op een moment dat alles er op wees dat Hamas de verkiezingen zou winnen”. Dat staat te lezen op de sites van de Franse KP en de Belgische PVDA.

Als men nu eens zou ophouden met zich blind te staren op de religieuze overtuigingen van mensen, dan zou men misschien “leren begrijpen” waarom de Arabische en moslimmassa’s, die vandaag betogen voor Palestina, “zéro” schreeuwen tegen Moubarak, een Arabische en moslim leider, en waarom ze de naam van Chavez scanderen, een christelijke Latijns-Amerikaanse leider. Laten ze zo niet duidelijk blijken dat hun referentiekader niet in de eerste plaats de godsdienst is maar wel de positionering ten aanzien van het Amerikaans en Zionistisch imperialisme.
En  als links de kwestie in die termen zou formuleren, zou ze dan niet een deel van de steun van het volk kunnen terugwinnen, die ooit haar sterkte betekende?

Links en het terrorisme

De tweede grote bron van het immobilisme van de linkerzijde in de anti-imperialistische strijd is de angst om vereenzelvigd te worden met het terrorisme.

De voorzitter van de Duitse kamer van volksvertegenwoordigers, Walter Momper, de chef van de groene fractie, Franziska Eichstädt-Bohlig, een leider van Die Linke, Klaus Lederer en vele anderen namen deel aan een betoging in Berlijn voor steun aan Israël onder de slogan “Stop de Hamas terreur”. Men moet weten dat velen in Europa de Duitse linkse organisatie Die Linke als een geloofwaardig en nieuw links alternatief beschouwen.

De hele geschiedenis van de kolonisatie en dekolonisatie is een geschiedenis van met militair geweld gestolen grondgebied en hun herovering met geweld. Van Algerije tot Vietnam, van Cuba tot Zuid-Afrika, van Congo tot Palestina, geen enkele koloniale macht heeft haar overheersing opgegeven via politiek overleg en dialoog. Gilad Atzmon ziet het afschieten van raketten door Hamas in dat licht: “Deze week vernamen we iets meer over het ballistisch arsenaal van Hamas. Het is duidelijk dat Hamas al te lang blijk heeft gegeven van een zekere terughoudendheid ten aanzien van Israël. Hamas vermeed om het conflict uit te breiden tot het ganse zuiden van Israël. Ik heb de indruk dat de raketten die sporadisch neerkwamen op Sderot en Ashkelon in werkelijkheid niet meer waren dan een boodschap van gevangen Palestijnen. Ten eerste een boodschap aan de gestolen gronden, weiden en boomgaarden: ‘Onze aanbeden grond, we zijn u niet vergeten, we vechten nog voor u, we komen zo vlug mogelijk terug, we nemen de draad weer op waar men ons gestopt heeft’ “. Wat een in Israël geboren Jood kan begrijpen, blijft onbegrijpelijk en onverdedigbaar in de ogen van de Europese linkerzijde: de noodzaak en het recht van de volkeren om met geweld terug te nemen wat hen met geweld is afgenomen.

Maar sinds 11 september 2001 wordt elke gebruik van geweld in de antikoloniale en anti-imperialistische strijd ondergebracht bij de categorie “terrorisme”; er kan zelfs niet meer over gediscussieerd worden.

Het is goed om er aan te herinneren dat de VS Hamas in 1995 al op de lijst van terreurorganisaties heeft geplaatst, lang dus voor 11 september 2001. In 1995 stelden de VS de  “Specially designated terrorist List” (STD) op, die zowat alle bewegingen, partijen en organisaties in de derde wereld omvat die hun toevlucht namen tot de gewapende strijd tegen het imperialisme. Maar het was vooral nadat de Bush administratie na 11 september de “global war on terror” (globale oorlog tegen terrorisme) lanceerde dat de capitulatie van een groot deel van links begon. De angst om vereenzelvigd te worden met terroristen of met verdedigers van het terrorisme is niet meer alleen politiek of ideologisch maar ook praktisch. De richtlijn van de EU voor de strijd tegen terreurorganisaties werd in de wetgeving van de meeste nationale staten overgenomen via ‘copy-paste’. Ze laat de rechtbanken toe militanten te vervolgen die ervan verdacht worden het terrorisme te steunen. In Londen werd beslag gelegd op brochures met een marxistische analyse van Hamas en de militanten die ze verkochten werden aangehouden. Met andere woorden zich informeren of anderen informeren over het politiek programma en de daden van Hamas, of op termijn misschien van Hezbollah, is illegaal geworden.

Iedereen wordt dus verzocht, wil men gerust gelaten worden, om tenminste afstand te nemen van deze politieke formaties en indien mogelijk ze onvoorwaardelijk te veroordelen. Hoe kan in deze omstandigheden de politieke strijd binnen de linkerzijde op een gezonde manier gevoerd worden ?

Ik doe dus een heel concreet voorstel: laten we een oproep lanceren om Hamas van de lijst van terreurorganisaties te schrappen. We moeten ons verzetten tegen de pogingen in Europa om ook Hezbollah op die lijst te zetten. Dat is het minste wat we kunnen doen als we het Palestijns, Libanees en Arabisch verzet willen steunen. Het is een minimale democratische voorwaarde voor die steun en voor de discussie tussen de verschillende politieke stromingen binnen het verzet tegen het imperialisme. Het is de onontbeerlijke politieke voorwaarde opdat  links ook maar een kans zou krijgen om haar stem te laten doordringen bij de massa’s die strijden tegen het imperialisme.

Ik ben er mij terdege bewust van dat ik met mijn politieke overtuiging in de minderheid sta binnen links en in het bijzonder binnen het Europese communisme. Het bezorgt me kopzorgen, niet omwille van mijn eigen persoon, ik ben maar een militant zoals een andere, maar voor de toekomst van het communistische ideaal, namelijk de afschaffing van de uitbuiting van de mens door de mens en onvermijdelijk samenhangend hiermee de afschaffing van de imperialistische, koloniale en neo-koloniale onderdrukking.

Tags: , , ,

Comments are closed.